Sunday, February 28, 2016

ԾՈՎԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ։ Հոլանտա

Բացի սիրտս ու տեսայ, հոն կար ցաւ, մորմոք, կարօտ, արցունք… կամաց-կամաց հրելով տեղ պատրաստեցի նորերուն, հոն տեղաւորեցի՝ ափ մը ժպիտ, պտղունց մը յոյս, կաթիլ մը սէր ու երկու տող երաժշտութիւն:

Պիտի երգեմ կեանքը,

Պիտի պարեմ սէրը,

Պիտի խմեմ յոյսը,


Մինչեւ որ ցաւը ամչնալով կամքէն՝ երես դարձնելով հեռանայ ինձմէ:

Saturday, February 27, 2016

ՓԱՆՈՍ ՃԵՐԱՆԵԱՆ։ Անն Մարիին

Կար ժամանակ
բառերը
վարդակարմիր շուրթերուդ վրայ
գարնան ծաղիկներու նման
խօսուն էին.

Սիրելիս,
երբ այլեւս չես ձայներ,
սեւ սաթի գոյն աչքերդ
չեն հանդիպիր աչքերուս,
դուն ինձմէ ներս եղանակներ կը
փոխես...

աշուն կ՛ըլլայ
շուքերու հետ կ՛երթեւեկեմ
լռութեանդ ընտելանալու.

Մինչեւ անգամ
կը լսեմ
թիթեռի հրաժեշտի խօսքը
հեռացող արեգակին։

ՓԱՆՈՍ ՃԵՐԱՆԵԱՆ
2016
«Հորիզոն Գրական»

Thursday, February 25, 2016

Paylag Khatchadourian (1906-1991): Farewell Aleppo

Քաղաք մըն ես դուն արաբական,
Ծննդավայր իմ պատուական.
Աչքս բացի քեզի տեսայ,
Գիտցայ թէ ա´լ քաղաք չկայ։
Իմ հայրենիք երկրորդական,
Ժողովրդովդ սիրական.
Եղար հայուն բարի պաշտպան
Տուիր մեզի հաց ապաստան։
Ապրեցանք մենք միշտ միասին
Որպէս եղբայր հայն արապին.
Գործեցինք մենք միշտ միասին,
Որպէս անկեղծ Սուրիայի։
Մօտ է օրը մեր բաժանման,
Իմ մանկութեան լոյսի խորան.
Պիտի յիշենք քեզ տեւական,
Իմ մանկութեան յոյսի խորան։
Էջմիածնայ կոչնակը հնչեց,
Զաւակները իր քովը կանչեց.
Կը բաժնուիմ քեզմէ սիրով

Հալէպ քաղաք մնաս բարով։

You are an Arab city,
My honorable birthplace.
My eyes opened and I saw you, I knew there was no other city.

My second fatherland,
With your Syrian people.
You became the good protector to the Armenian You gave us bread and shelter.

We have lived always together, As brothers Armenian to Arab. We have worked always together, As a Syria without guile.
The day of our separation is near,
O altar of the light of my childhood. We shall ever remember you,
O altar of the hope of my childhood.

Etchmiadzin’s* carillon rang out, Calling her children to her.

I am parting from you with love, City of Aleppo, farewell.

* Etchmiadzin is reference to the famed cathedral located in the historic Armenian city of Vagharshapat 


Notes
Armenians have chanted in Aleppo's Forty Martyrs Armenian Apostolic Church (Armenian: Surb Karhasnits) since it was constructed in 1429. An ancient rest stop along the Christian pilgrimage route from Western Armenia to Jerusalem, Aleppo hosted hostels, churches, and a small but well- anchored Armenian community. During Ottoman rule, Aleppo was a stable, religiously tolerant city located along the Silk Road. Aleppo was home to diverse ethno-religious communities and international merchants who prospered in its famous covered market known for its silk, wool, carpets, and other artisanal wares.
Aleppo’s Armenian population swelled in the late 16th and early 17th centuries, prompted by failed crops in the eastern Ottoman provinces, greater economic opportunities abroad, and the catastrophic destruction of the Armenian trading city of Julfa by Safavid Shah Abbas during a war with the Ottomans. To service the expanding Christian community, Muslim and Christian donors supported the renovation of the Byzantine-era district that would become Aleppo’s Christian quarter, Judayda, where the Forty Martyrs Church is located. At the turn of the 17th century—referred to as the “Armenian Golden Age”-- Armenians held extraordinary political and economic power in the city. A donation by Khoja Sanos of Julfa, a prosperous merchant and head of the Aleppo customs house, financed the first major renovation of Forty Martyrs Church in 1616.
Situated next to Forty Martyrs is the Armenian church of the Holy Mother of God (Surb Astuatsatsin), which was converted into the Zarehian Museum in 1991. Historians believe the church was originally built as a prayer hall during the 12th century Crusades. The space was formally renovated into a church in 1455 with a donation by Khoja Maqsud, another wealthy Armenian merchant from Julfa. The Forty Martyrs Church, which today shares a common courtyard with the Zarehian Museum, is located across the street from the Armenian prelacy, which serves as the central institution for Syria’s Armenian community. Along the same alley in Judayda are churches representing the Maronite Catholic, Greek Orthodox, and Syriac Catholic Christians of Aleppo.
Aleppo's Armenian population was in decline even as the Hamidye Massacres (1894-1896) brought more Armenians from the eastern provinces of the Ottoman Empire seeking refuge. Later, during the Armenian Genocide (1915), the Ottoman government began deporting the Greek population and subsequently launched a campaign of genocide against the Armenian inhabitants in the eastern provinces. Hundreds of thousands of Armenians were deported to Aleppo before being pushed to the killing fields east in Der Zor. The Ottoman ethnic cleansing campaign expanded to include other Christian groups, including 275,000 Syriac Christians who perished, in an event remembered as the “Sayfo (“the sword”).”
A total of 1.5 million Armenians were killed during the genocide, an event that the Turkish government continues to deny. The ethnic cleansing of Anatolian Christian populations occurred in provinces where they numbered upward of 25-30% of the population, thereby Islamicizing the emerging Turkish state. By the 1920s, 100,000 Armenian refugees, along with surviving Assyrians, settled in Syria, most of them in Aleppo. Building new lives in post-war Aleppo, refugee camps evolved into vibrant Armenian neighborhoods and reinvigorated Syria’s Armenian population.
Syria's current civil war has endangered all of its Christian communities and made large parts of the city uninhabitable and unsafe for all Aleppans, regardless of creed. Before the war, Syria’s Armenian population was approximately 50,000; within three years, the population was roughly halved. In October 2012, St. Kevork church, a structure that dates back to 1937, was burned in the Armenian neighborhood of Nor Kyugh (Maydan). 2015 was ushered with the bombing of St. Rita Armenian Catholic Cathedral in Tillel, just a hundred feet from the Armenian Prelacy in Judayda. What remains of Aleppo's historic Armenian community is likely to be a shadow of its pre-war size when the war subsides.
The dialect of Western Armenianspoken by the Armenians of Aleppohas been designated an endangered language by UNESCO, and is expected to go extinct in the next 100 years. These chants are the sounds of the disappearing Armenian community in Syria, making this pre-war recording even more valuable as it documents the songs of a vanishing culture.
Info about the Album Name
The Forty Martyrs Church is named after 40 Roman soldiers who converted to Christianity only to be punished by Roman authorities in 320 A.D. According to legend, he authorities forced the soldiers to strip naked and stand in a freezing lake overnight. The next morning, the soldiersbarely alive after enduring the bitter coldwere burned alive. Early Christians memorialized these soldiers for their bravery in the face of persecution, making it an especially apt metaphor for the current violence in Syria.
By Elyse Semerdjian, Associate Professor of Middle East History, Whitman College 

Monday, February 22, 2016

Keith Garebian: THE WALLS OF DIYARBEKIR

Old walls, volcanic rock.
A shape of containment, 
relics and small lives
cloistered in silence. 
Rock by black rock, they lived in this place
which closed them in. Old walls infested
with snakes, scorpions, and elegies
of spider webs.

Always hard 
not to have a safe place,
to feel cut off
because your spire, Sourp Giragos,
stands taller than a minaret. 

A foreign people, these ancestors
for one who is not hemiserim.1
But they have something to tell me
even when their stories are evasive
because they can’t name all
that was destroyed of their race.

Stonework of penetrable dreams
at any view.
Stone, metal, and spirit
locked in spirals
diminishing together.
On this side of silence
there are no smiles.

Yet we must dream above 
the fallen bell-tower,
the eight-sided clock
with bell cast in Istanbul.
Dream of poems in these walls
where one sad person talked to another,
songs surging out of souls
singing to the moon
after slow sunsets.


1 A person of this place


This poem was recently shortlisted for the GritLit Poetry Contest run by the Hamilton Arts Council in Canada. It will be included in Mr. Garebian's next poetry collection, currently entitled Armenian Elegies.

Sunday, February 21, 2016

Ծատուր Պէրպէրեան։ Ուղեգիծ

Պիտի խօսիմ, կարդամ եւ գրեմ։ Բայց մայրենի լեզուովս։֊

Պիտի աշխատիմ, երգեմ եւ ստեղծագործեմ։ Բայց քաղաքակրթութեան համար:

Պիտի հաւատամ, յուսամ եւ երազեմ։ Բայց միշտ տոկալով:

Պիտի հերկեմ, սերմանեմ եւ տափնեմ։ Բայց միշտ հսկելով որ ծլին ու ծաղկին։

Փոխան ջուրի , այս բոլորին ալ սրտէս ու հոգիէս բան մը պիտի տամ։

Եթէ յաջողիմ ուղիս վերջացնել այս ձեւով, այդ պիտի ըլլայ ինծի աղուոր երազի մը իրականացումը ։ Նաեւ ընծայ մը Հայոց աշխարհի մշակոյթի տաճարին։ որուն կ՛երկրպագեմ ջերմօրէն։

Փարիզ, 1930

Saturday, February 20, 2016

Գիրք մը - հեղինակ մը՝ Ծատուր Պէրպէրեան (1901-1995)

Սիրելի ընթերցողներ՝ 

Արձագանգներ բաժինէն կը ներկայացնենք այս բանաստեղծութիւնը։

Խ-


ԵՐԲ ԵՍ ՄԵՌՆԻՄ…



Երբ որ մեռնիմ օր մը ես, առէք տարէք հայ թաղին
Գերեզմանոցն ու անձայն, զիս յանձնեցէք մայր հողին։
Զի ան սուրբ է, անեղծ է, ու արիւնն իմ աղի պէս
Պիտի պահէ ծոցին մէջ, ընդելուզէ վերջնապէս:

Դագաղս երբ յամրօրէն իջնէ փոսը ցրտաշունչ,
Մէյ մէկ ափ հող ցանեցէք ու հեռացէք անտրտունջ:
Ոչ կենսագիր, ոչ աղօթք, ոչ ալ յուզում, այլ միայն
Վարդ մը դրէք շիրիմիս, որ ժպտի ինձ լռելեայն։

Զի ես երբեք չեմ տեսած ոչ մէկ ժպիտ կամ խօսքեր
Որ ջանային սփոփել ցաւերս լուռ, կարեվէր։
Բայց հակառակ բարութեանս, սուր սլաքներ ստացայ։
Սլաքներ սուր, կեռ, որոնք՝ խոցեցին զիս անխնայ։

Ես չեմ ուզէր որ ատոնք մօտենան հողաթումբիս,
Ու շպարուած բառերով հեղ մը եւս խոցեն զիս։
Թող ձգեն զիս որ բաժնեմ ցաւերը մեր սուրբերուն,
Որոնք ինկան ձեռընկապ, Ապրիլեան սեւ օրերուն։

Փարիզ, 1986






Բացիկներ Արձագանգներ
Տպագրիչ : 
Imprimerie Poréba - Paris

Thursday, February 18, 2016

Marina Manoukian: Untitled

I.

It’s easy not to think about when you’re not thinking about it. But once the door cracks open and you snap awake to someone coming in at five in the morning, it’s hard not to indulge. Poems don’t write themselves as you get fucked. Though it’d be nice to be able to write and fuck. Who knows where the mind could wander to with such distractions? Imagine the words lettered right before those electric shocks come. Writing’s just like fucking. When it’s good you’re at once trying to escape and pull it into you ineffably. It’s overwhelming and exhausting and you want to beg it to stop but each pulse leaves one craving harder and deeper. A subtle balance between letting yourself be ravaged and giving it everything—bursts of energy coming and going. The need for a cigarette afterwards. I was once told that was cheesy by a nonsmoker. And of course, when you’re not thinking about it, it’s easy not to think about.

II.

The question of “are you satisfied”

Why does satisfaction imply a cessation of what brought one to that state? If you’re satisfied with life are you done? Of course you’re satisfied. That’s why you immediately want more.

One fuck, one paragraph. You gasp and brace yourself for what’s to come, and you’re satisfied with the results. But runaway blank space on the page teases just as much as a naked body having done its job. You want more. Who wouldn’t?



Marina Manoukian is a twenty-something person milling in New York City, splitting her time between reading and writing and reading and reading. She graduated from Sarah Lawrence College and after four years of concentrating on concentrations, she now works in a bookstore. Recent works may be found at Empty Mirror, Down In The Dirt, and Gingko. Look for more of her works at https://www.marinamanoukian.wordpress.com/
  
This poem has appeared in Rat's Ass, an online journal. 

Tuesday, February 16, 2016

Յովհաննէս Ասպետ։ՁԻՒՆԱՊԱՏՈՒՄ

Գիշերին մէջ ձիւնը իջեր է,
Համատարած դաշտաստանին վրան,
Ձիւնեղէն պատկերներ գծեր է,
Օ՜, սպիտակ առաւօտը ձմրան:

Ո՜հ, պատուհանս ալ ծածկեր է,
Իր ձիւնեղէն զարդարանքներով,
Եւ ինչ գեղեցկութեամբ հմայեր է,
Իմ պարտէզը ձիւնէ ծաղիկներով:

Կապոյտ երկինքին վրայ մեղմամաց
Արեւը՝ ոսկէ շողեր կ՛արձակէ,
Ու ոգեւորում մը աննախընթաց,
Ձիւնապատ սրտէս ներս կը խուժէ:

Օ՜, սպիտակ առաւօտը ձմրան,
Կը ծածկէ ահըն մռայլ հոգսերուս,
Ու իր հետ կը բերէ տօնական
Խայտանքն ոսկէյոյս տենչանքներուս:


                                                                                                

Thursday, February 11, 2016