Monday, March 23, 2015

Stephen Watts: THE VERB “TO BE”

i.m. Arshile Gorky


Sun, you dervish in the dancing tree
that glints and points and slowly spins
its fulcrum centred on the will to see.
You are lucid like the panels of light
and flow inside this archaic hall that
language is : you break and scatter and
in the rift, you create yourself anew.
You are the sudden sea-song of starlings
that bursts a tree at the shoreline edge.
You are blue spruce on the rim of frost.
You are a field of gauntly pecking swans
and the first November snow that tricks
the hill – cud of flower and cow’s bell.
You are green, green on the inward lips
of hot night and you are the colour opal
in the human eye of the word. You are
the lucid void between blue mountains
and the eye that sees. You are the falcon
that plunges down coiling gusts of need.
You are my language, you are my speech
and you are a million years old and you
are silent, sun you circling spun dancer
in the still centre of the body’s tree : sun,
you definition in the flesh of the child,
of the verb to be.

©Stephen Watts

--

Sunday, March 15, 2015

ԽԱՉԻԿ ՏԷՏԷԵԱՆ։ ԳԱՃԱՃՆԵՐՈՒ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ՄԷՋ

Գաճաճներու հայրենիքին մէջ,
Ուր ապրեցան մեզմէ շատեր,
Չկային զօրավարներ ու իշխաններ,
Կային բազում երեւելիներ.
Հերոսներ չգտնուեցան հոն, բացի անոնցմէ՝
Որոնք սուտ պատերազմներ հրահրելով,
Հրշէջի դերը ինքնակոչ ստանձնած՝
Փորձեցին մոլորեցնել ամբոխը անզօր,
Իրենց չքնաղ նուաճումներուն համար։

Գաճաճները հերոսներ չեն ծնիր, ո´չ ալ՝ իշխաններ,
Հայելիներու դիմաց, անոնց հասակը չ᾿աճիր,
Ո´չ ալ բեմերու վրայ, ինչքան ալ գոռան ու պոռչտան,
Թէկուզ հնչիւն ոսկիներ փռեն՝
Մուտքն իրենց դղեակներուն, ու
Կաշառքով կորզեն քուէներ անհաշիւ:

Գաճաճներու հայրենիքին մէջ,
Պարթեւները հազուագիւտ էին.
- Դարու հիւանդութիւնն էր ու պահանջքը երեւի:
Ոմանք, այլանդակ էին, շատեր՝ ձաղկուած,
Ուրիշներ, կը յաւակնէին ըլլալ անփոխարինելի...
Ուրեմն, պարտին փարիլ բեհեզեայ գահին
Ու տիրել թշուառին, տգէտին ու անիմացին,
Բայց աւա~ղ, հերոսներ չեղան երբեք,
Քանզի գաճաճներու հայրենիքին մէջ
Աքիլլէսներ չեն ծնիր,
Ո´չ ալ՝ հերակլներ իրաւամբ.
Հերոսները կը ծնին հսկաներու փաղանգէն սոսկ,
Իրենց նմաններուն շարքերէն միայն։
 
Գաճաճներու հայրենիքին մէջ,
Ուր ապրեցան մեզմէ շատեր,
Չկային զօրավարներ, իշխաններ՝ խիզախ,
Կային շրջուն փերեզակներ, կոմսեր ինքնակոչ,
Եւ ընչաքաղց կրեսոսներ անկասկած.

Այդ ալ դարուս ողբերգութիւնն է երեւի...:

ԽԱՉԻԿ ՏԷՏԷԵԱՆ


Friday, March 13, 2015

Ռուբեն Սևակ։ Էտըլվեյս

Պատիս վրա անխոսուկ, մունջ,
Գամ մը մեջքիդ՝ կմտածես,
Կտժգունիս, կուլաս կարծես,
Էտըլվեյսի ո՜վ վտիտ փունջ:

Թառամե՜ր են թերթերդ բոլոր,
Հյուծեր է ցո՛ղդ տրտմորեն.
Ո՞ր դժբախտ հո՜վը սարերեն
Քեզ հոս նետեց քայլամոլոր:

Ծաղիկներուդ գոգը վայրի
Ու թերթերուդ մեջ գալարուն,
Անհա՜ս, հպա՜րտ բարձունքներուն
Հիվանդ կարո՜տն է, որ կայրի:

Ու կերազե՜ս դուն անշշունջ,
Գամ մը մեջքիդ. ու կ՚՚՚՚ոլորի
Գունատ թավի՛շդ մոխիրի,
Էտըլվեյսի ո՜վ նիհար փունջ:



Edelweiss

On my wall, wordless, pale, 
covering an unseen nail 
its freshness evaporates 
as it wilts and browns,

its petals gradually fade 
losing its delicate 
bouquet. What ill wind 
brought it down

from the mountains 
to this fate of 
crumbling pistils 
drooping crowns

as the coiled petals dry, 
unclasping to velvet ash?

But still it keeps 
the unreached heights 
of my dreams in its white 
heart of edelweiss.

ROUBEN SEVAK


*A small white herb growing high in the Alps whose name in Armenian is Lion's Paw. It is the symbol for freedom in Austrian and Armenian poetry. Roupen Sevag recovered in the Alps from tuberculosis contracted as a medical student.


From Poetry of  our Time

Thursday, March 12, 2015

Ռուբէն Սեւակ։ ՎԵՐՋԻՆ ՕՐՕՐ


Օրօ՜ր, օրօ՜ր… օրօ՜ր ըսեմ՝ քնանաս,
Վիրաւոր հօրըդ ճիչերն ա՜լ չիմանաս,
Ծիծէս ծըծածըդ թոյն է… կաթ չէ՛, գիտնաս…
Օրօ՜ր ըսեմ՝ քնանաս։

Արիւն հեղեղ յորդեց այս սուրբ ձորերէ,
Բայց չի փախի՛ս, փարէ՛ երկրիդ, զայն սիրէ՛,
Հողիդ վրայ գերի մ’ըլլար, այլ տիրէ՛…
Օրօ՜ր ըսեմ՝ քնանաս։

Հօրըդ վըրայ եթէ անշո՜ւնչ չինկայ ես,
Զի ուխտեցի՛ Հռոմի էգ գայլին պէս
Նոր Ռոմուլոս մը դիեցնել ստինքէս…
Օրօ՜ր ըսեմ՝ քնանաս։

Բազուկներուս պարա՜ն, ոտքիս ալ կացի՜ն,
Ստինքիս զո՜յգ պտուկներն ալ կտրեցին։
Վերքէս արիւնս ծծէ, որդեակ միածին…
Օրօ՜ր ըսեմ՝ քնանաս։

Ահա կ’իյնամ… Հայաստանը մա՜յր քեզի,
Կտակ կուտամ այս կոտրած սուրն երկսայրի՝
Ուր հայրիկիդ դեռ տաք արիւնը կ’այրի…

Օրօ՜ր ըսեմ՝ քնանաս։

Wednesday, March 11, 2015

Ռուբէն Սեւակ: Երթա՜լ...


Երթա՜լ, երթա՜լ, երթա՜լ անձայն, անհանդէս,
Երթա՜լ առւին պէս՝ մարգերու տակ անտես.
Կապոյտին մէջ՝ հե՜զ, հողմնավար ամպին պէս...

Երթա՜լ՝ առա՛նց գիտնալու, թէ դէպի ուր,
Երթա՜լ՝ հեռո՛ւ ոստաններէն այս տխուր.
Երթալ՝ խաւար գիշերին մէջ թաքթաքուր...

Երթա՜լ, երթա՜լ, երթա՜լ՝ առանց ճրագի.
Երթա՜լ՝ առա՛նց սուգի, լացի, փափագի.
Երթա՜լ՝ առա՛նց սովի, առա՛նց պապակի...

Երթա՜լ՝ մարդոց կոյտին մէջէն լռելեայն.
Օտար մնալ իրենց Ցաւին, Գիտութեան.
Երթա՜լ տգէ՛տ, խո՛ւլ, հա՛մր, կո՛յր յաւիտեան...

Չգիտնա՛լ, որ հոս Իդէալը չիկա՜յ...
Ուխտագնա՜ց երթալ ափերն հեռակայ
Դէպի ուղին Երջանկութեան մշտակայ...

Աննիւթանա՜լ, անրջանա՜լ, վսե՜մ, վէ՛ս.
Երթալ անցա՜յգ ,անա՜յգ, երթա՛լ վերջապէս.
Աչքերը գոց՝ ցայգաշրջիկ խեղճին պէս...:

Երթա՜լ, երթա՜լ, չճանչնալ Մա՛րդ ու Աստւա՛ծ,
Զո՜յգ երթալ՝ ձեռքդ քո՜յր ձեռքի մէջ դրած
Անշրջանքի՜ն ու Սիրոյն պէս աքսորւա՜ծ...

Լօզան, 1912

His Going

Without a word, without a sound 
without a ceremonial bow 
like a brook sunk underground 
like a cloud dissolved above

into the dark without a lamp, 
without thirst or fear or plan, 
not caring what is lost or found 
leaving the known far behind

wordless, with indifferent mind 
to other people's need or pain 
ignorant of ideals, blind 
without an intellectual stand

like a pilgrim impelled, shoved 
not by man or God, but love.

From Poetry of  our Time

Friday, March 06, 2015

Տօնապետ Լիւլէճեան։ Ափ մը հող

Ափ մը հող գոնէ սա ջարդուած մարմիններուն, ափ մը հող գոնէ սա ճերմկած ոսկորներուն եւ ափ մը հող գոնէ սա անտէր մեռելներուն:

Մենք մեռելը կը թաղենք՝ անոր յիշատակր սուրբ պահելու: Բունծերր մաքուր են մեզ համար: Մենք սիրելին անոր գիրկը կը դնենք եւ հոն մնացած կ՛երեւակայենք միշտ : Հողին տակ զազիր երեւոյթներ չենք ուզեր տեսնել, չենք ուզեր տեսնել մեր սիրելիներուն մարմինը որդնակեր, աչքերը, սիրելի աչքերը տեսնել որդերու բունկալ, այտերը, համբուրելի այտերը տեսնել բորբոսոտած, շրթները՝ որդերու կեր։ Չենք ուզեր տեսնել մեր սիրելիին մարմնին աւերը,  ճարակը եւ փճացումը։ Մեր սիրտը հոն է։ Հողին  տակ զմռուած,  յարութեան փառաւոր արշալոյսին ոտքի կանգնելու ։ Ափ մը հողով կը փակենք մահուան ու աւերի տեսիլը, ափ մը հողով կը ծածկենք մեր սիրելին :

Բայց ահա հոս են, լեռներու վրայ,  ձորերու մէջ, անտէր ու անթաղ, որդերը կը զեռուն, բոտոտներր կր գալարին, աչքերը խորջած են, դէմքը ահաւոր, զազիր հոտ մը կու գայ, սպանդի բոյր մը. ահաւոր վայր մ՝՛է եւ կը փախչինք անոնցմէ որ կը սիրէինք,  կը խորշինք անոնցմէ, որոնց մեր հոգին , արիւնը կուտայինք ։ Ափ մը հող գոնէ, գոնէ ափ մը հող՛ այս աղեկտուր տեսիլը ծածկելու։

Հոն են հայ տղայքը, մերկ, յօշոտուած ու բզքտուած, անուշ, կաթնաթոյր մարմինները. կապարը ծակեր բացած  է անոնց կրծքին ու գլխին վրայ ։ Ափ մը հող գոնէ՝ հայ մանուկը, հայ ծաղիկը թաղելու։ Հոն են հայ գեղանի հարսեր, հազար նախատինքներով ու աննկարագրելի վիճակով։ Ափ մը հող գոնէ՝այս ողորմելէ տեսիլները ծածկելու։ Հոն են պատանիները, հայ ազգին արեւները, կուրծքերէն բզքտուած,  գլուխնին ջախջախուած, բազկատարած փռուած են արեւին առջեւ։ Ափ մը հող գոնէ՝ սա աղիողորմ տեսարանը սքօղելու։ Հոն են հայ կտրիճներ ու ծերուկներ զառամած, իրարու վրայ կուտակուած. ձորը ամբողջ լեցուն է անոնց դիակներովը. ո՞ր տապարը ջախջախած է անոնց գանկերը, ո՞ր սուրը ճեղքած է կուրծքը եւ կիզող արեւին տակ սեւցած ու այլանդակ երեւոյթ առած են։ Ափ մը հող գոնէ՝ սա ոճիրներուն տեսարանը գոցելու։

Ափ մը հող, Աստուած իմ, ափ մը հող ցանէ որ քու աչքերդ աստղերուն մէջէն չտեսնեն գոնէ տկար ու անզօր արարածներուդ ողջակէզը եւ ողորմելի զոհը քու բարկութեան սեղանիդ վրայ։ Ափ մը հող ցանէ որ հրեշտակներն երկնային չահաբեկին ի տես դեւերուն այս ոճիրներուն , ու ափ մր հող, Աստուած իմ, որ աշխարհ իր հիմերէն չդողայ ի տես աս մեծ գազանութեան ։ Ափ մը հող նետէ անգութ սրտին, որ հող է արդէն, հողէն ցուրտ ու սառ, հողէն աւելի անզգայ ու բիրտ։ Ափ մը հող գոնէ իմ սրտին, ո՜վ Տէր, որ ցաւերու մեծ ցավովը կը վառի , որ վիշտերու է՛ն մեծ վիշտովը կը մորմոքի: Ափ մը հողը թող սպեղանի ըլլայ վիշտերուս ու ամոքիչը՝ իմ ցաւերուս։

Ափ մը հող գոնէ ու ալ դադարի տեսիլը ահաւոր, տեսիլը հայաջնջումի վերջին էջերուն ու Հայը թող բրածոյ նախատինքն ըլլայ քաղաքակրթութեան,  որ զինք յօշոտեց անսիրտ ու անողոք, թող անէծքն ըլլան Գերմանին որ զինք դաւաճանեց, անտուն,  անտեղ թողուց։ Ափ մը հող գոնէ ու թող բրածոյ ըլլայ, այդ ոսկորները թող մեհենագիրը յայտնեն վաղուան մարդուն հայ տանջանքներուն,  հայ զրկանքին ու բարբառեն յաւիտեան հայ վիշտը…

Տո՛ւր Աստուած, տո՛ւր խնդրուած ափ մր հողը, երբեմն թշուառութիւն մը ծածկելու եւ երբեմն ալ գործուած սխալ մր դարմանելու։

Ուլու Փուղար, Տէրսիմ, 1915



Հասկաքաղ 
Բրօֆ Տօնապետ Կ. Լիւլէճեանի 
Գրական Վաստակը 
եւ 
1915-ի բանտի յուշերը
Տպարան 
Crown Printing 
Ֆրէզնօ (Քալիֆ.)



Donabed Lulejian: A Handful of Earth

"At least a handful of earth for these slain bodies, for these whitened bones!  A handful of earth, at least, for these unclaimed dead!

"We bury the dead: we keep their memory sacred: the grave is holy to us: we place our dear ones into its bosom, and we imagine them always to be there.  We dislike to fancy the bodies of our dear ones worm-ridden; their eyes lovely eyes, filled with worms; their cheeks their kiss-deserving cheeks, mildewed; their pomegranate-like lips food for reptiles.  We dislike to fancy the ruin, destruction, annihilation.  Our heart is there under the earth with the embalmed dead, waiting to rise in the glorious dawn of the resurrection.  With a handful of earth we cover the scene of death and decay.  With a handful of earth we cover our dear bones.

"But here they are in the mountains, unburied and forlorn, attacked by worms and scorpions, the eyes bare, the faces horrible, amid a loathsome stench, like the odor of a slaughter-house, -- a dreadful spot from which to flee.  We flee from those we love; we abhor those for whom we would give our lives.  A handful of earth, to cover this frightened scene!

"There are our women with breasts uncovered and limbs bare, a handful of earth to shield their honor! There are our boys, naked and torn, with bullets in their hearts and in their heads: a handful of earth to cover them!  There are our brides, disemboweled, hacked to pieces, with babies yet unborn: a handful of earth, only, to screen from our eyes this sorrowful scene!  There are our young men with feet cut away and heads battered against the stone: cruel fiends hacked them to pieces, ferocious Bushmen, wild Kaffirs.  A handful of earth to shut from our sight this heart-rending scene!

"A handful of earth, God! Sprinkle a handful of earth so that thine eyes, through the stars, may not see the immolation of these weak and defenseless creatures, the piteous sacrifice on the altar of Thy wrath.  Throw a handle of earth upon them!

"A handful of earth, at least!  Let the drama end, the age long drama of Armenia's torture.  Let the Armenian become a fossil. Let him to be disgrace of the civilization which tore him to pieces, cruelly and without mercy.  Let him be the curse of the religion which abandoned him and left him without succor.  A handful of earth, that he may become a fossil inscription to reveal to the man of tomorrow the story of Armenia's woe.  Give, God, the handful of earth requested of Thee!"

Donabed Lulejian 1875-1917

Translated by Mr. Garabed H. Papazian. The New Armenia, April 1918


Thursday, March 05, 2015

Մետաքսէ: ԱՅՐԵՐ


Այրե՛ր, ինչո՞ւ էք մեզնից բողոքում,
Երբ մինչեւ հիմա դուք մարդավարի
Կանանց գուրգուրել չգիտէք կեանքում.
Կնոջ հանդերձանք հանելը նոյնպէս
Արուեստ է մի նուրբ…
Չէք կարողանում ձեր սիրած կանանց
Այնպէս հոլանել, որ փշաքաղուի,
Որ նա հուրհրայ, շիկանայ սրտում
Ու խենթացնի իր տղամարդուն…
Փորձե՞լ էք մի օր կնոջն հոլովել
Կոճակեղէնի արձակումներով, Օղակների դէմ` յարձակումներով,
Ականջօղերի շշնջումներով,
Վարսակալների խճողումներով,
Ցայգազգեստի ծաղկաքաղերով,
Քնքշանքով, խաղով…
Փորձե՞լ էք մի օր զգալ իսկապէս,
Թէ ձեր մատներով կիսահաղորդիչ
Ջերմութեան դիմաց ինչ է փոխանցւում
Կնոջ մարմնին, հոգուն նուաճած,
Երբ ձեր կրակը շաղ տուած դրսում`
Պարտականութեան պարտքով սպաննիչ
Գգւում էք նրանց,
Կայծի փոխարէն պահանջում հրդեհ…
Այրե՛ր մեր դարի,
Դուք մինչեւ հիմա դեռ մարդավարի
Չգիտէք գրկում կանանց հոլովել,
Սիրով շորորել,
Ձեզնով բոլորել չգիտէք կանանց:
Եւ մերկութեան մէջ այս մոլորակի
Կանայք կան` գալիս, գնում են գոցուած,
Ու չեն հասկանում` ձե՞ր զոհն են իրենք,

Թէ՞ ժամանակի…

Wednesday, March 04, 2015

ԱՐՏԱՇԷՍ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ: ՍՈՒՐԲ ՄԵՍՐՈՊ


Երանելին մենակեաց մ՛էր նորատի,
Հոգին` ազատ անցաւորին պայմանէն,
Եւ անձնատուր Երազի մը տարօրէն,
Որ մենութեան անկիւնին մէջ կը փըթթի:

Տըւայտանք մը խոր, անըսփոփ կարօտի
Մենակեացին կը պրկէր սիրտն ուժգնօրէն.
Պիտի գըտնէ՜ր, երբ գար շընորհն հրեղէն,
Պայծառ բըխում աստուածային ոլորտի:

Եւ աղօթքի պահու մը մէջ վերասլաց,
Հոգւոյն վըճիտ ամենատես աչքը բա՜ց,
Տեսա՜ւ շարանն հըրաքանդակ տառերուն…

Ու դարեր վերջ, նոյնիսկ դըպիր մ՛աննշան
Այդ նիշերով թեւ կու տայ իր ներշնչման`
Սուրբին ձօնուած իր այս տաղովն անանուն:


Tuesday, March 03, 2015

Արտաշէս Յարութիւնեան։ ԺԱՅՌԵՐԸ

Սա ժայռերը որոնց վըրայ բազէները կը ճախրեն,
Ուր օձերը՝ գալարուն՝ կը սողան ու կը սուլեն,
Եւ մամուռներ փաթթըւած են անոնց խիզախ կողերուն,
Ատենօք,
Աւանդութիւն մը կ՛ըսէ,
Այդ ժայռերը մարդիկ էին մեզ պէս՝ միսէ: 

Անյիշատակ օրեր առաջ, օր մը, հո՛ն,
Խոպան ու չոր այդ ամայի վայրերէն,
Հպարտ ամբոխ մը կ՛անցնէր.
Հարսնեւորի խուժան մը՝ երկիրներէ հեռաւոր:
Եւ թմբուկին, դափին ձայնը յաղթական,
Երգողներուն, ծնծղաներուն հնչիւնն անուշ
Եւ շողիւններն ըզգեստներուն երփներանգ,
Դէպի հեռո՛ւն, կ՛երկննային դաշտին մէջ:

Հարսն ալ՝ քօղքին տակ ծածկըւած՝
Իր գեղն ամուր կը պահէր:
Յանկարծ, սակայն, անզուսպ փափաք մը՝ հարսին
Կ՛ուռեցընէ սիրտը՝ որ դէմքը բանայ,
Ու բարբարոս, վայրի սիրով մը ուժգին,
Այս անծանօթ, այս ամայի վայրերուն՝
Հանդիսադրէ գեղեցկութիւնն իր թրթռուն:
Ու նետելով իր քօղն անդին՝
Հոն ցոյց կու տայ կուսական չքնաղ դէմք մը՝ Արեւին:

Ալ բնութիւնը զայրացած
Ամբարտաւան գեղեցկութեան այս ցոյցէն,
Այդ ամբոխը կ՛անիծէ իր շանթերուն
Անէծքներովն անկարեկիր.
Ու բոլորն ալ քար կը դառնան, կը սառին՝
Գամուած, անշարժ ու լըռին:


Հիմակ, այնտեղ, ըսպասումով մըշտական,
Այդ ժայռերը - սառած մարդիկ - կը սպասեն:
Կը նշմարուին այնտեղ շփոթ, աւրըւած,
Ու խանգարուն դիմագիծեր բազմաթիւ
Մանուկներու, պարմաններու, պառաւի:
Վայրագ աչքեր կան, ահռելի սեւեռմամբ,
Ու մոլեգին կիրքով մը բաց մընացած,
Ու կծկըւած, խորշոմած երեւոյթներ դիւահար,
Որ կը թուէր պիտի լային՝ ու չեն լար՝
Ցաւ մը անհուն կը յայտնըւի համօրէն,
Որ այդ պահուն տանջեց զանոնք ուժգնօրէն: 

Saturday, February 28, 2015

A reading in remembrance



Holy Cross Church of Armenia and 

the Armenian Poetry Project present 

Commemorating the Centenary 
of the Armenian Genocide: 
A reading in remembrance

Tuesday, April 21, 2015
7PM

Holy Cross Church of Armenia
580 West 187th Street


New York, NY 10033

Reception to follow

Nancy Agabian, David Bakamjian (cello), Peter Bricklebank,  
Catherine Fletcher, Alina Gregorian, Pierre Joris, 
Lola Koundakjian, Vasyl Makhno, Norman Manea, 
Marianela Medrano, Ralph Nazareth, Arthur Nersessian, 
Suzanne Parker, Nicole Peyrefitte, Aaron Poochigian, 
Alan Semerdjian, Meline Toumani, Sarah Van Arsdale, 
Sweta Srivastava Vikram, George Wallace, Aida Zilelian-Silak

For further information contact Lola Koundakjian 
at armenianpoetryproject[at]gmail[dot]com



Literary Quote for February 2015

… Եւ հրամայեց որ վառին
բոլոր աստղերն այն գիշեր


Զոհական, «Աստուած հպարտ», 1956

Friday, February 27, 2015

Գուրի Եթեր: Աստծո մրցանակը

Ես հոգնեցի…
Այս աշխարհի անցուդարձից:
Որոնածս չգտնելուց ես հոգնեցի:
Ես հոգնեցի իմ փուչ ես-ից:
Ինձ խաբելուց ես հոգնեցի:

Կյանքս դարձավ բերնի ծամոն.
Ծամծմվելուց ես հոգնեցի:
Քրիստոսն էլ ինձ չփրկեց.
Մաքրվելուց ես հոգնեցի:

Ո՜վ Տեր Աստված, ո՞նց երկնեցիր
Ինձ նման խեղճ մի կացություն.
Մարդու վրա սուգ անելով-
Աստվա՛ծ, քեզնից ես հոգնեցի:

Մի՞թե չէիր կարող մի քիչ՝
Մարդավարի մարդ հորինել.
Ինձ երկնելով՝ քեզ ծաղրեցիր.
Ծաղրվելուց ես հոգնեցի:

Հավանաբար, այնտեղ՝ վերում,
Մրցություն էր վատ գործերի…
Կյանքս վկա, ո՜վ Հայր Աստված,

Մրցանակը դու շահեցիր…

Thursday, February 26, 2015

ԳՈՒՐԻ ԵԹԵՐ: ՈՒ ԳՆԱ


Վէրքերդ տուր երգերիդ,
Հոգսերդ տուր երգերիդ,
Ետ մի՛ նայիր՝ ինչ թողիր _
Թեթեւացիր ու գնա...

Սէրերդ տուր երգերիդ,
Յուշերդ տուր երգերիդ,
Անցեալդ մի՛ որոնիր _
Թեթեւացիր ու գնա...

Մեղքերդ տուր երգերիդ,
Կրքերդ տուր երգերիդ,
Կեանքդ էլ տուր երգերիդ _
Թեթեւացիր ու գնա...

Հաւատդ տուր երգերիդ,
Գալիքդ տուր երգերիդ,
Մահդ էլ տուր երգերիդ _
Անմահացիր ու գնա...



ԳՈՒՐԻ ԵԹԵՐ (Գուրի Դ. Աւետիսեան)1951-2015

Wednesday, February 25, 2015

ՀԱՄԱՍՏԵՂ: ՄԱՀՈԻԱՆ ՏԵՍԻԼՆԵՐ

Պատուհանիս մէջ ցուրտ հովը դեղին 
Տերեւ մը ձգեց…
Քոյր իմ, մօտեցիր,
Տե՛ս, ո*վ է կ՚անցնի մօտի անտառէն:

Մօտի անտառէն ուռերու վրայ 
Հովին պէս արագ դագաղ մը կ՚անցնի…

Վերջալոյսը լուռ կը հատնի հիմա…
Ո՞վ է կը հատնի վերջալոյսին հետ…

— Հո՛ն դաշտերուն մէջ , վերջալոյսին հետ 
Կը հոգեվարի ծեր ձի մը կարմիր…

Ա՛լ արեւ չ՚կայ , ալ մութէ հիմա
Այդ ի՞նչ ստուեր էր դողալով անցաւ…

Գորշ մութին մէջէն, տանիքներէն վեր,
Ագռաւներու սեւ երամ մը անցաւ

Ճրագիս լռյսր  շարժիլ ըսկըսաւ
Հեռո՜ւն ի՞նչ բոց է, կը փըլի կարծես…

—Հո՛ն ծովուն  վրայ , հորիզոնին մօտ
Նաւ մը հրդեհուած կ՚րնկղմի ահա

— Ճրագիս յոյսը ալ կը պապակի
Այդ ի՞նչ աղմուկ է հեռուէն կուգայ

— Լեռներէն ասդին ճերմակ գառներու
Հօտը զարհուրած,
Քաղցէն  կը  մայէ  ու աստղերան  տակ 
Քարեր կը  կրծէ…

Ճրագիս ձէթը հատնիլ սկսաւ
Ա՜հ   քոյր, հեռացիրփակէ դռները.

Լուո  փողոցներէն,   մութին մէջ  մահուան  ճիւաղը կ՚անցնի…։


Փիւնիկ, թիւ 25, 1920


Saturday, February 21, 2015

Եղեա ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ: ԱՅԼԵԻՍ ՄԻ՛ ԳԱՐ

Հոն   կը   նստէիր,
Գինիին փարչը քու տեղդ է նստեր
Այն օրէն ի վեր որ գացիր չ՛եկար...
Բաժակը ձեռքիս քեզի յիշեցի.
Կարմիր է գինին, կարմիր են շրթներդ,—
Բաժակը շրթիսԱյլեւս մի գար, ալ չեմ սպասեր քու վերադարձիդ
Գինիին  փարչը քու  տեղդ է   նստեր…

Վերջին բաժակս ահա կը պարպեմ
Այսօր Մոռնալու տօնը կը տօնեմ 
Ու գինովցեր եմ…։



Եղեա ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Փիւնիկ, թիւ 25, 1920

Yeghia Kasbarian was a painter and author. He was born in Kharpert in 1896 and died in Massachusetts in 1935. His self-portrait is below. His writing appeared in Փիւնիկ (Phenix) periodical, published 1920-22 in Boston, MA. Many of Kasbarian's paintings are at the National Gallery in Armenia. 


Phenix literary monthly in Boston, MA

The most ambitious of post-war publications was "Punik" (Phenix), a literary monthly which appeared in Boston from 1920 to 1922 and was the product of three writers who hoped to establish an Armenian magazine in the style of contemporary American periodicals. That ambition,  was frustrated because the editors could not find enough readers to support their magazine. 


From THE ARMENIANS IN MASSACHUSETTS, written and compiled by the Federal Writers' Project of the Works Progress Administration for the State of Massachusetts. The Armenian Historical Society, Cooperating Sponsor. 

Friday, February 20, 2015

UNESCO declared Feb 21 as the International Mother Language Day 15 years ago



Three principles guide UNESCO’s approach to languages and education in the twenty-first century. 
These are:
- Mother tongue instruction to promote inclusion in education and improve the quality of education by building on the knowledge and experience of both learners and teachers. UNESCO believes and supports findings of studies showing evidence that mother tongue instruction is a key factor for literacy and learning.

- Bilingual and/or multilingual education at all levels, to promote equality and reflect the diversity of languages in society, including literate environments, media and cyberspace. The main objective is to promote at least the use of three languages in education in multilingual contexts. 

- Promoting language as an essential part of intercultural education, to encourage understanding among peoples and build respect for human rights.

From the UNESCO Education website.






CELEBRATE YOUR MOTHER LANGUAGE EVERY DAY!


Wednesday, February 18, 2015

Դանիէլ Վարուժան։ Հաշիշ

Click here for the audio clip to Daniel Varoujan's poem entitled Hashish.

Սիրտը լեցուն է բանտին խաւարով
Ա՛լ դաշտ ու երկինք չը կան իր համար
Պիտ՚ գըներ աչքի հազար գոհարով՝ 
Աստըղ մ՚ան նոյն իսկ՝ ասուպ ալ ըլլար։ 

–– «Օ՜ն, հաշիշ բերեք, կը մըրմընջէ ան
Երբ աշխարհս ինծմէ այսպէս կ՚ապշոպեն
Ես կ՚ուզեմ հոգւոյս մէջ ըստեղծել զայն. ––
Օրորուիլ, բուժի՜լ հըզոր ցընորքէն.

Օ՜ն, հաշիշ բերեք»։–– Եւ ան կը ծըխէ
Իբր ուրախութեան ըստի՛նքը ծըծէր
Կը հոսի երազ ջըլերուն մէջէ
Աշխարհը լուծուած կ՚ելլայ սիրտն ի վեր։ 

Աչքերը բանտին դիմաց կը գոցուին՝ 
Ապարանք մ՚իր մէջ գըտնելու համար
Բիբերն հըրաժեշտ կու տան խաւարին՝ 
Աստղեր բերելու խոստումով ճարտար։ 

Եւ կը քընանայ՜ արուեստի քունով՝ 
Ինչպէս խըղճի խայթն՝ աղօթքէ մը վերջ
Ո՛վ թըշուառ հոգի, հիմայ ապահով
Ազատ է եւ տէր՝ ցընորքներուն մէջ.
Եւ կ՚երազէ շա՛տ, շատ բաներ աղուոր 
Կամ յոռիներն ալ աղուոր կ՚երազէ––
Բըռնած շըղթայի մ՚օղակն ահաւոր՝ 
Կընոջ մը մանեակը զայն կը կարծէ։ 

Վարդէ, ոսկիէ գետի մ՚ափն ի վար 
Իր մանկան խաղին կը ժըպտի հիմա
Կամ ինքն իսկ մանուկ՝ լըճակին մէջ յար 
Երկինքն՝ երկընքին մէջ զինք կը տեսնայ։

Շըրթունքները լուռ, մեղմիկ կը դողան՝ 
Անշուշտ ուրիշներ գըտնալնուն համար
Թերեւս (ո՞վ գիտէ) կը լըրացնէ ան 
Համբոյր մ՚ատենով թողուած կիսկատար.

Կամ կը շըրջի արտն՝ ազատ քայլերով
Կը վայլէ երկինքն, աստղերու արգանդ։ 
Մի՛ արթընցընեք, քանզի ապահով 
Զինք կը փոխադրէք լոյս աշխարհէն՝ բանտ։ 

Թողէք քընանայ… թող հաշիշին մէջ 
Սեւ շըղթան բեկտի՝ վիշտը լուծելով։ 
... Ո՛վ անմահ մեկոն, երազի առէջ
Դու ցընորքն հիւսէ ոսկեղէն թելով.

Հիւսէ խընդութիւն մը անըրջական 
Իր խոցուած հոգւոյն, ուղեղին վըրայ
Ժըպիտն աղուո՜ր է, եթէ նոյն իսկ ան 
Խաբուած ջըղերու վիժա՜ծն ալ ըլլայ։ 


Դանիել Վարուժան, Սարսուռներ, Վենետիկ - Սուրբ Ղազար 1906

Monday, February 16, 2015

Deadline extended for the 2014 "ARTHUR HALVAJIAN MEMORIAL" ARMENIAN POETRY COMPETITION

PRESS RELEASE

For Immediate Release
Contact: Nathalie Yaghoobian
E-Mail: asa@asainc.org

ASA INC ANNOUNCES 2014 "ARTHUR HALVAJIAN MEMORIAL" ARMENIAN POETRY COMPETITION

WARWICK, RI---The Armenian Students Association, Inc. (ASA Inc.) announced the start of its 5th annual poetry competition. Once again, the ASA, Inc. is partnering with the Armenian Poetry Project for the writing competition which is named in honor of the late Arthur Halvajian, a former ASA, Inc. trustee who led the Board of Trustees in sponsoring the first competition. The 2014 competition opens December 1st and the deadline for submissions is March 15, 2015. Competition winners will be announced in April 2015.

"Over the past four years we have received hundreds of entries from across North America and continue to be impressed with the creativity, quality, and range of poems we receive. We look forward to reaching out to even more communities in the coming months," said Alice Movsesian, a member of the ASA, Inc. Board of Trustees as well as its liaison to the competition organizing committee.

The Armenian Poetry Project, led by Lola Koundakjian, is a research and documentation site of 19th to 21st Century Armenian poets and poetry. Whether it is through its website/blog, Facebook, or iTunes presence - which features podcasts of recited works - the Project brings together writers from all walks of life across the world.

All individuals of Armenian descent, residing in the United States and Canada are invited to submit their work, in English or Armenian for the competition. Entries should be e-mailed to ArmenianPoetryProject@gmail.com with the subject heading "Halvajian ASA/APP Poetry competition". Only one poem per individual may be submitted.

The competition groups submissions into three categories; students (ages 12-17), college age (ages 18-22), and adult (ages 23 and older). A top prize will be awarded for each of the categories in the amounts of US $50 (students), $100 (college age), and $250 (adult).

Each poem submitted for the competition must be accompanied by the author's full name, age, home address/telephone number, students must include school name, and sponsoring teacher's telephone number.

You can learn more about the Armenian Poetry Project by visiting http://armenian-poetry.blogspot.com.

The Armenian Students' Association of America, Inc. encourages educational pursuits by Armenians in America and the raising of their intellectual standards, provides financial assistance in the form of scholarships to deserving Armenian students, develops fellowship among them, cultivates in them the spirit of service in the public interest, and acquaints them and the entire American community with Armenian culture.

Sunday, February 15, 2015

Հովհաննէս Ասպետ։ ՄԵՌԵԼՈՑ

18 Սեպտեմբեր 1967

Դառնօրէն կու լայ հոգիս
Անոր մարող սրտին վրայ
Շուտով կը ծածկուի շուրջս,
Աշուն մը դեռահաս 
Թարշամած ծաղիկներով։

Ո՜վ հիմա նա կը ևևջէ անշշունջ,
Իր հարսանեկան 
Սպիտակ հանդերձներուն մէջ,
Խ՜որ սեւ հողին տակ.
Բայց նա դեո կ՛ապրի խ՜որ սրտիս մէջ.
Մինչդեռ իր հոցեացած էութիւնը 
Միացաւ սուրբ հրեշտակած 
Երջանկայար խումբին։

Ափսո՜ս այլևս չկայ նա,
Սէրը՝ հրայրք աղջկան,
Ու իր քաղցրութիւնը անբաւ
Կ՛զգամ որ իր լուո հոգւոյն ընղմէջէն
Դեո կը տանի իր հետ իմ յոյսերը բոլոր։

Իրիկուան այս երկարող պահերուն մէջ լռին,
Կեանքի անգուտ տուայտանքները 
Ո՜րքան կը տրտմեն իմ հոգին
Ու հանդարտօրէն անդիմադրելի մորմոքներ
Կը բերեն աչքերուս թոյլ կաթիլներ արցունքի։

Օ՜ իմ քաղցր հոգիակ, իմ միակ սէրը կեանքիս,
Ա՜ւաղ ղուք հրահրուած մարեցաք.
Մինչ անդին իր պարտէզին
Ծաղիկներն ա լ կը խամրին մի աո մի
Կարմիր վարդերուն հետ աշունի ...
Ա՜խ, հոգիս իր լուո դամբանն է։


Հովհաննէս Ասպետ 
Վերի բանաստեղծութիւնը «Սիրոյ Քնար » ի մէջ մաս կը կազմէ.