Georgi Bargamian: How to return to a place you’ve never been

Drink the honey
that dripped from
your grandfather’s hand.
Swallow whole
his memories
of mountains
marking days
by ray and shadow.
Follow his map,
to mythic springs
cold and milky.
Reclaim
stones and
spoonfuls of soil
stolen life-zones ago.
Adorn his
exiled grave in
smuggled minerals:
redemptions
he knew
you’d exhume.


Georgi Bargamian was a 2025 International Armenian Literary Alliance mentorship program mentee. Her poetry has been published or is forthcoming in The Cincinnati Review, Trampoline, Wild Greens, Waffle Fried, The Armenian Weekly and elsewhere. She lives in Ann Arbor, MI.

This poem appeared in  Eunoia Review

ՀՐԱՆԴ Մ․ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ: ԽՈՐԱՆ․․․

 Ամէն արարած իր խորանն ունի․․․ 

Իսկ խորանը այդ 
          ո՛չ մայր տաճար է, 
          ո՛չ հուրի մեհեան, 
          ո՛չ սինիկոկ է, 
          եւ ոչ ալ մզկիթ, 
          կամ աղօթարան․․․ 
Հոն չկայ սկիհ, բագին, խնկաման…

Մարդ արարածը 
          այնտեղ չի՛ ծխեր խունկ բուրումնաւէտ։ 
Չի՛ վառեր կերոն 
          կամ հուր բագինի, 
Ո՛չ ալ կ՛աղօթէ սուրբերուն դաջուած…

Այդ խորանը վեհ մթութեամբ օծուած 
          սրբագոյն վայրն է իր ներքին ձայնին։ 
Միայն մէ՛կ հոգու համար է հիւսուած։ 
Իսկ ստեղծողը գլխագիր «Է»ն է 
          մարդուն մէջ բազմած․․․ 
Դո՛ւն ես՝ թէ՛ տէրը, թէ՛ ստեղծողը խորանին այդ սուրբ։ 
Դո՛ւն ես զայն կեանքի լուռ կանչին կոչած։ 
Դո՛ւն ես կեա՛նք տուած։ 
Լռութեանդ մէջ, 
          փակ կոպերուդ տակ պահուած գաղտնիքդ է, 
          տենչերդ հիւսուած, իղձերդ սրբացած․․․ 
Քո՛ւկդ է միայն․․․ 
Դուն ես օրհներգուն եւ երկրպագուն։ 
Ե՛ւ տէրը խոնարհ, ե՛ւ կենակիցը։

Ամէն մարդ, այո՛, իր խորանն ունի, 
          ի՛ր աշխարհն ունի 
          ․․․ գաղտնի աշխարհէն:

Խորանդ նրբին, հետդ ծնած է, 
          հետդ պիտ՛ մարի 
          առանց թմբուկի կամ զիլ շեփորի, 
          աշխարհէն հեռու, 
          մարդոցմէ հեռու. 
          միայն եսի՛դ հետ 
          լուռ ու մենակեաց․․․

խորանդ, քո՛ւկԴ է։ 
Ո՛չ ոք զայն տեսաւ 
          եւ քեզ հասկցաւ․․․ 
Ո’չ ոք զայն պիտի տեսնէ, 
          եւ քեզ․․․ հասկնայ․․․ 
Ան քու պարզ, խոնարհ լուռ անձութիւնդ* է 
          սուրբ Դունութիւնդ*, 
          այնպէս՝ 
          ինչպէս 
          Դ Ո՛Ւ Ն․․․ 
Ամէն մարդ, այո՛, 
          իր խոնարհ ու մութ 
          ինքնամփոփ եսի 
          սրբութեան սրբոց, 
          սուրբ խորան ունի․․․ 
Այդ խորանը սուրբ 
          ապաստարանն է՝ 
          անձոյթիդ* խոհուն, 
          խոհոյթիդ* վսեմ, 
          մարդոյթիդ* կանչին։ 
Ան՝ անձութեանդ* սրբութիւնն սրբոց 
          վառ տիեզերքն է։ 
Եւ այդ սրբութեան, 
          այդ մութ աշխարհի աստուածութեանը, 
          ԴՈ՜ՒՆ ես 
          Ե՛Ւ ՏԷՐԸ ԽՈՆԱՐՀ, 
          Ե՛Ւ ԵՐԿՐՊԱԳՈՒՆ, 
          Ե՛Ւ ԱՐԱՐԻ՛ՉԸ, 
          Ե՛Ւ՝ ԱՐԱՐԱ՛ԾԸ․․․ 
Ամէն արարած ՝ 
          իր անձէն ձուլուած, 
          ինքնութեան կանչի 
          ԱՆՁՈՅԹԻ* ԽՈՐԱՆ մ՛ունի խորհուրդի՝ 
          սրբագոյն մենաստանը իր իսկ գոյութեան, 
          որուն դռները փակ են, կղպուած բոլորին համար․․․ 
Այդ խորանը սուրբ ամբարտակ է կուռ 
          աշխարհի բոլո՛ր 
          հոսանքներուն դէմ․․․

ՀՐԱՆԴ Մ․ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ

Գրիգորեան տոմար- Օր՝ 17, Ամիս՝ Յուլիս, Ամ՝ 2026, ժամը՝ 9 ԿԱ։ 
Հայկեան տոմար- Օր՝ Երեզկան, Ամիս՝ Հրոտից, Յամի՝ ՏՇԺԸ, Ժամը՝ Առաւօտն։ 

*Աստղանշուած բառերը («Բառ-Խորհուրդ-Իմաստասիրութիւն» Մարգարեան եռաբեւեռ Բառակազմական Համակարգ)-էս են։ «Անձոյթ»ը, «Անձ» բառին խորհուրդն է, «Խոհոյթ»ը՝ «Խոհ»ին, «Մարդոյթ»ը՝ «Մարդ»ին։ «Անձութիւն»ը «Անձ»ին եւ «Դունութիւն»ը՝ «Դուն» բառերուն իմաստասիրութիւներն են։ Այս բառերը բառարաններուն մէջ մի փնտռէք։

Լոյս տեսած է ՏԱՐԲԵՐԱԿ21 կայքէջին մէջ

ԶԱՒԷՆ Գ. ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ: ԲԱՐԵՒ ԲՈԼՈՐԻՆ

Առաւօտ կանուխ երբ որ արթննաս,

Բարեւ ըսէ դուն՝

Անխտիր մարդկանց,

Բարեւ ըսէ դուն

Արեւին, հովին,

Եւ գործի գացող անխոնջ բանուորին:

Առաւօտ կանուխ երբ որ արթննաս,

Բարեւ ըսէ դուն՝

Երգող թռչունին,

Բարեւ անձրեւին

Ծաղիկին, ծառին,

Փողոցը մաքրող աւելածուին:

Բարեւ ըսէ դուն,

գիշերուայ լոյսին

Որ մինչեւ առտու հսկեց ճամբորդին,

Բարեւ ըսէ դուն,

բեռնատար կառքին

Որ հաց կաթ բերաւ զարթնող քաղաքին:

Միայն մի մոռնաք՝

Ոհ բարի մարդիկ

Բարեւ ըսէք դուք՝ բարեւ իրարու,

Լոկ պարզ բառ մըն է սիրոյ բանալին,

Հոգի խնդացնող իրար միշտ կապող՝

Սիրտ սրտի բերող եւ ուրախացնող:

Ախ, մի զլանաք մէկ բարեւ տալու

Բարեւի փոխան՝ ժպիտ՝ խինդ տալու,

Բարեւ, սուրբ բառն է՝

Երբեք մի մոռնաք,

Ամէն առաւօտ երբ որ արթննաք

Բարեւ ըսէք դուք

Ձեր մօր ու զաւկին,

Ծանօթ դէմքերուն ու անծանօթին

Բարեւը ըլլայ կեանքի բանալին:

ԶԱՒԷՆ Գ. ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ

Aida Zilelian: Elegy for What I Cannot Write

Click here for the audio recording read by Aida Zilelian

I never wrote a poem about war.
As a child every storm shook
the walls of my home.

I never wrote a poem about war.
In classrooms I read the scene of Juliek
playing his violin in the Giewitz snowfall.

I never wrote a poem about war.
At six, I was given thick-bound books filled with
pages of my decapitated poets.

I never wrote a poem about war.
All my dears are toiling, fervent
as they cry out the death tolls of children.

I never wrote a poem about war.
I haven’t the right. How can I ever know
those sorrows. I dare not try.

I never wrote a poem about war.
Not even today when a cellist played
K[h]atchaturian on a pile of wreckage in Beirut.

I’ll never write a poem about war.
What can I say that hasn’t been said,
when I’m silenced into prayer for the dead
and the dying.



Aida Zilelian lives in New York City. This poem appeared in Decelaration.

Զաւէն Գ. Գրիգորեան: ՈՂԲԵՐԳ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ԴԺՈԽԱՅԻՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ

Կ’ողբամ Լիբանան՝ կ’ողբամ դառնագին
Մահդ ահաւոր սուգդ մոլեգին,
Պայծառ Ապրիլեան սեւ օրով խաւար,
Զէնքեր ու թանկեր՝ լաճեր կռուարար,
Քաղաք՝ դաշտ իջան որպէս փրկարար
Ու կեանքդ դարձաւ մութ դժոխք վթար:
Կ’ողբամ Լիբանան հոգիդ բարերար
Թէ քանդեցին քեզ մարդիկ խելագար,
Այրեցին սիրտըդ կտրիճներ յիմար,
Փլեցին տունըդ՝ պարտէզըդ դալար,
Լռեց մզկիթը՝ սրբազան տաճար
Եկեղեցիի աղօթքներն հազար,
Մարդը այլեւս ապրիլ չէր կրնար,
Ուր օրէնք չըկար,
Ուր աղօթք չըկար,
Ուր անձրեւի պէս ռումբեր կը տեղար:
Կ’ողբամ Լիբանան կեանքըդ բովանդակ
Ուր մարդը դարձաւ շատ աժան ապրանք,
Եւ դուն կամակար դիւր ծախուած դիակ,
Օտար ոյժերու վաճառուած մուրհակ:
Կ’ողբամ Լիբանան՝ գիրքերըդ հազար,
Լոյսի աղբիւրներ՝ գիրքեր գիւտարար,

Գիրքերըդ սիրոյ՝ կեանքի, գիտութեան,
Գիրքերըդ փարոս՝ վառ եղբայրութեան,
Որ ամբողջութեամբ աւազակներէ՝
Օր ու ցերեկով կողոպտըուեցան,
Մայթերու վրայ աժան ծախուեցան,
Անարգըուեցան ու պղծըուեցան,
Գիրքեր՝ յոյսի ու հաւատքի,
Գիրքեր՝ անգին ու սրբազան:
Կ’ողբամ Լիբանան երկիրդ մարմանդ,
Ուր մարդը կ’ապրէր ուրախ ու զուարթ,
Ուր ազատ խօսքը՝ պատիւ էր մարդուն՝
Իսկ մամուլը քաջ՝ լոկ ճշմարտութիւն:
Կ’ողբամ Լիբանան՝ հոգիդ մարդկային՝
Ժողովուրդըդ ջերմ՝ հողըդ թանկագին,
Հողըդ բարեբեր մայր Լիբանանի,
Հողէդ որ ծնան հանճարներ բարի՝
Բայց քանդեցին քեզ՝ մարդիկ նողկալի,
Հողըդ հերկուեցաւ ժահրոտ կապարով
Ու շաղախուեցաւ հէգ ժողովուրդի՝
Կարմիր արիւնով:

Կ’ողբամ Լիբանան մայրերդ բոլոր
Որոնք սեւ հագած կ՚ողբան քեզ այսօր,
Կ’ողբան զաւակներն որ կեանք չունեցան
Կեանքի պարտէզէն ծաղիկ քաղուեցան
Մատղաշ հասակի երազ չապրեցան:

1976

Զաւէն Գ. Գրիգորեան, Աթէնք, 2021

Tina Demirdjian: ORANGES FROM THE BOSPHORUS

Click here for the audio recording by Tina Demirdjian 

She fed me oranges and my worries went away
on the road from the Bosphorus
I spit the seeds out the window
of the small white car
speeding down the mountain
at fifteen I planted my memory
there on the dirt road
and found the beginning of where
my skin was born
on the hands of all my grandmothers

waving to me on that dirt road;
shouting their stories in the wind
so I can hear their echo
even in the speeding car,
and carry voices in my pocket
eating oranges
laughing and telling jokes
in another language,
and smiling each time

I see an old woman reminding me
of all my grandmothers
and all their sad eyes staring
at me, watching me leave
the land where they were born;
hoping I take a piece of them
with me to remember when I am old.

1999

Diana Der Hovanessian: Four fawns

Click here for a recording of this poem read by the author, Diana Der-Hovanessian

We were the first humans seen by those
three on the dirt road near Crane's
beach. More innocent than tame
they mistook us, holding hands,
for something four legged
like them, and allowed
us to walk close.

We reached nearer, near
their wilderness. They did not stir
until one bounded off
half leaf, half bird.
The others followed, disappeared
into the trees. And we became
two bipeds instead of one deer.


Diana Der Hovanessian, from Songs of Bread, Songs of Salt

Perla Kantarjian: It’s May in Lebanon and the Figs Are Deciding on Their Sweetness

The loquats have ripened, the sea is showing off.
If you’ve been here you’ll know that something
in the air keeps us more alive than dead, breathing
in a perpetual summer, breathing out dates and names.
But the season cannot cover the killing
that the ceasefire forgot to stop.
I tried to enter summer, I did.
I bought the sandals. I washed the white dress.
My mind goes instead to the 2659 of us killed in the villages,
in the hospitals, in the cars since March,
since the second war, the third, I have lost count,
who would have been dipping janerek in salt too now,
their fingers stained purple from the mulberries,
their summer clothes still folded, waiting to be wrong.

– Perla Kantarjian

Alan Whitehorn: Siroun's Lament

In a remote Anatolian field somewhere that I do not know;

upon unmarked graves of the dead, I hope flowers do grow.

In the beginning, only suffering and endless tears were sown,

but as decades passed, love and understanding have also grown.

From one small child standing helpless and ever so frail,

and, despite a nation refusing to admit the ghastly tale,

a family somehow has been nurtured with love and respect,

and within the diaspora, a better life has come to expect.

We are children and grandchildren of the genocide,

but are now citizens of the world, we do decide.

We cannot ignore other peoples’ suffering and pain,

whether amidst a remote desert or tropical rain.

The children of the genocide do live;

most recover, and some even forgive.

But we shall never forget

the torment that was beget

in the arid, Anatolian plain

where the tears turned to rain.

Lory Bedikian: My Son Rests His Cheek on the Wrecked Car

An act can be many things at once.

We can be deliverers or takers both.


Was he saying thank you to the airbags,

thank you to the chassis for its metal


promise to stop the impact short of

breath and body and the bureaucracy


of the outside world. Praising all of it

today. Praising the collision recalculated


that it could have been worse. Where

is poetry if it is not at the base of


the wreck. Rich said it clearly. So clear

we could see the ocean’s bottom


as if the glass had been emptied out

from one last sip. My son and then


my other son and then the one

who knows what I’m talking about.


What if I say I want this poem to bless

you, the reader. Will you take it? Will


you trust that it, line by line, truly

means to protest harm, means well?

Copyright © 2026 by Lory Bedikian. Originally published in Poem-a-Day on April 29, 2026, by the Academy of American Poets.

DIANA ARTERIAN: Agrippina, Age Thirteen

(28 c.e., Rome)

Domitius gives her a ring of iron
Agrippina fingers it under her robes
while slaves weave her hair with flowers

place gold on her neck and wrists
She thinks of the man older
than her father ever was

At the ceremony a pregnant sow is brought forward
dark and wreathed in leaves Wine crumbs
from holy cake are dusted on its brow

for the goddess Ceres for Terra Mater
for this marriage A man raises his axe
blunt-side-down strikes the sow

slices the stunned animal’s throat opens
her belly The priest pushes fetal piglets aside
handles the entrails close to his eyes

looking for flaws Another man
places the insides on an altar for burning
Domitius watches Agrippina while the men

butcher the pig char the guts She does not look away
The priest steps into the blood face covered prays
in whispers a flute drowning out any ominous sounds



Reprinted from Agrippina The Younger. Copyright © 2025 by Diana Arterian. Published 2025 by Curbstone Books / Northwestern University Press. All rights reserved

Վեհանոյշ Թեքեան: ԶԱՀՐԱՏ՝ ԱՊՐԻԼ 24-ին

Ապրիլ 24, 2026

Աւազանի անունը միայն ինք գիտէր

բոլորին համար Զահրատ էր




Իր հնարամիտին ուրկէ եկած ըլլալն ալ

միայն ինք գիտէր, անունը Կիկօ էր



Առտու կանուխ քանի մը հեղ գնաց եկաւ

Գնաց եկաւ

Կիկոյին չգտաւ

խանութը բացած՝ ծորակ կը ծախէր

Չահրատն ալ իր կատուն գրկած

Պճլտուն ոսկեղէն աչուկներով սեւկակ Մայմունին

Գնալը կղզին կը պտըտցնել սկսաւ



Զահրատը թափանցիկ

Կիկոն գոյնզգոյն էր, կկուի պէս մէկ ոտքը վեր

Պատրանք կը թերթէր նաւամատոյցին վրայ

Երազ կը ծխէր



Կարճլիկ էր Կիկոն շարժուն կծիկ էր

Տիտիկ ընել չէր գիտեր

մայրամուտ կը շնչէր, քիչ մըն ալ տիկին-միկին կը հառաչէր

ամէն անգամ տարբեր անկիւնէ կ՚ելլէր ձայնը

Շրջապատին անհաղորդ կը կարծուէր բայց անանկ չէր

Մարմարայէն խումբ խումբ կաթիլ երբոր ցատկեր իր վրայ

անմեղ-անմեղ կը խնդար

Ըսէ՛ք տեսնեմ Կիկոն դժբա՞խտ թէ բախտաւոր էր

Զահրատէն գաղտնի իր կեանքը ապրիլ կը փորձէր

Զահրատ անոր ամէն ըրած-չըրածը արար աշխարհին

կը յայտնէր

Ասանկ բան կ՚ըլլա՞յ մի



Պոլսոյ մէջ փողոցներ կան որ Այբուբենի մայր տաճարը

կը հասցնեն

Համրիչը ձեռքին

Զահրատ ամէն օր կ՚այցելէր այդ եկեղեցին

Խօսելով մրթմրթալով յուզելով

չարաճճի ժպիտով ՝ բարդ կծիկներ կը քակէր

Քակեց ժամանակը, ծխացող երազները

սիրոյ տանիքները, անկատար կատակները

նոյնիսկ պահուըտած զգացումները



Կիկոն զարմացած ու յարաշարժ

խախծոտ ու լայնաժպիտ

աշխարհին ինչ եղածը շատոնց հասկցած էր

Բայց մենք չէինք հասկնար իր ի՛նչ հասկցած ըլլալը

Նաւուն սուլել կու տար

ոսպ մաքրող կնկան ափսէն արկածով գետին կը ձգէր

ցրուածի ձեւեր կ՚ընէր, սակայն եւ այնպէս

ե՛ւ հաստատապէս խորքը տարբեր էր

Ի՛նք սորվեցուց Զահրապին սովորականէն անդին ապրիլ

Զահրատ հայկական կեանքի, մամուլի, հրաւէրներու եւ ծրագիրներու մէջ մխրճուած էր

Ուզէր- չուզէր միշտ Կիկոյին անկիւնէն կը դիտէր հարցը



Այս վերջին տարիներուն հայ կեանքին մէջ ինչե՜ր

գլխիվայր դարձան

Գացին մեծերը, արդար հոգիներրը , սրբութեան խնկարկուները

գացին յաղթանակողները

գանձատուն շինողները, տապանակ պահպանողները

Զահրատն ալ գնա՜ց , Կիկոն մնաց

Կիկոն կարճլի՞կ էր, կոկի՞կ էը, բոպի՞կ էր

այնքան ճարպի՞կ էր որ յանկարծ

Ապրիլ 24-ին Զահրատը ետ եկաւ Կիկոյին ձեռքը ամուր բռնած

Երկուքն ալ ծերացեր էին

Ասանկ բան կըլլա՞յ մի



Նստեցան ծովափը

Յիշեցին հին համայնքին երակն ու երանգները

Կախարդական Պոլիսը

Յիշեցին եղեռնահար գրողները

Վարուժանը, Սիամանթոն, Զօհրապը եւ Կոմիտասը

Թաղերը, դպրոցները, եկեղեցիները

խմբագրատուները

Հայութեան ձայնը

օրուան խնդրանքն ու խայտանքը

աղօթք դարձած գաղութը

Այդ կինը դեռ ոսպ կը մաքրէ.

Նոր Պոլիսը հին Պոլիսէն բաժնուա՞ծ է

Պոլսեցիները թող պատասխանեն



Անոնք որ կեանքը կ՚ապրին սահմաններէ դուրս՝

ամէն տեղ կը հասնին

Կիկոն Զահրատին գիրկը նստաւ

Մայմունն ալ ինքզինք քաշքշելով եկաւ

մէկը ծխե՜ց

մէկը պարե՜ց

մէկը մրափե՜ց



Զահրատին յիշածը մէ՜կը չյիշեց։

Լոյս տեսած է Հայրենիք թերթին մէջ

ՌՈՒԲԷՆ ԽԱԺԱԿ։ Պահ-հէ-պահք (թարգմանուած ցաւ)

Անգլերէն տառերու պաղութեան մէջէն կը լսեմ անոր ձայնը,
այն դիցուհիին,
որ սիրոյ ալիւր կը մաղէր հարաւիդ ու հիւսիսիդ վրայ։

Թարգմանուած ցաւ մըն է սա։

You ask what happened, կ՚ըսէ։
իրաւունք ունի. պատասխան չունիմ, միայն հարցումներու շարք մը։

And one grain of your soil
Equals the treasures of the world.
Հաւատա՞մ...

Հայրս մէջդ ծնաւ,
բայց հողդ երբեք իրը չեղաւ.
ոչ ալ իմս։
Հայրենիքի ճամբուն վրայ
կայարան մըն էիր մեզի համար,
(երբ երկինքդ տակաւին լուռ էր ու անխռով)
ուր իջանք վերջապէս տեսնելու
նէնէիս նշանաւոր փուռը՝
փշրանք մը մեր ընտանիքի անցեալի կեանքէն։

Հիմա հին ու նոր կրակն է,
որ կը լափէ երկինքդ.
Strewn as it is with fire and dynamite.


Ֆէյրուզի բառերը այլեւս երգ չեն,
այլ քարացած արցունք։
Ու «խենթութիւնը»՝ երբեմնի քնարական ու հեռու,
հիմա կը կրծէ լռութիւնը։

Այսօր ռումբերը աւելի բարձր կը պոռան, քան երաժշտութիւնը,
ու այդ «աշխարհի գանձերուն հաւասար» հողը՝
այսօր կրկին գերեզմանի կը փոխուի։

I said our land is being reborn.
հաւա՞տք է սա, թէ՞ ցնորք։

Բայց յոյսը, դեռ պաղ ու անմարմին,
ձեռքիս մէջ կը մնայ։


You ask what happened, What has overcome me.
ու կը դիտեմ համակարգիչէս, թէ ինչպէս անցեալս ու ներկան
նէնէիս փուռին պէս կը բոցավառին.

ու ես պաստառին պաղութեամբ
ձեռքերս կը տաքցնեմ:

Երեւան,
2026

Իրմա Աճեմեան: ԲԱՌԵՐ ԳԻՐԵՐ

Դուն բանաստեղծ, կ՛ըսեն ինծի շատ ատեն
Սէր յօրինէ քու բառերով
Սիրահարի սրտերու:
Մարդ բանաստեղծ կ՝ըլլայ գիտէ՞ք, կ՚ըսեմ ես
Երբ կը կոտրէ սէրն այդ նեղ
Ձեր հասկցած իմաստով
Ու կը ցանէ բառեր, գիրեր
Մտքերէ ներս ծարաւի,
Սիրոյ պէս վառ, սիրոյ պէս բորբ
Բայց հաւասար բոլորին :

16. 2. 1967 

Լոյս տեցած է Իսթանպուլ ՏԱԼ ՄԻԱՅՆ գրքին մէջ 1975

        

You are a poet, I am often told, 

because your words speak directly to lover and beloved.

But, I reply, a poet must separate himself from love to look for meaning.

Perhaps he still sows, sprays, flings words and letters with his fingers from an inner thirst.

Perhaps he burns with love, ardent as any lover, but his eye is impartial.

                                                  

Ars Poetica By Irma Ajemian Tokat. Translated from Armenian by Diana Der-Hovanessian
Published in the Christian Science Monitor in 1991 

A second translation was published in The Other Voice: Armenian Women's Poetry through the Ages, Aiwa, 2005

Irma Ajemian-Tokat, 1936-1990, lived in Constantinople and published widely in the local Armenian press. 

ARS POETICA

You are a poet, I am often told 

because you see with a lover's eye

and speak to the heart. And I reply

But, very often a poem must break

love's stranglehold and take

liberties to tell his tale.

The poem itself must prevail

To move you with fire may be the goal

while the eye itself remains cold.

Georgi Bargamian: Bruised fruit is sweetest

We laughed when you
announced that you’d eaten the
abandoned bruised pear:
one more food rescue
by a Depression-era kid. But now
I see your kinship with
broken enzymes and the
last fruits to be picked, the
tenderness in your rescue, the
ghost of you slicing
wounded flesh knowing
bruised fruit is sweetest when
eaten uninhibited and alone.



“Bruised fruit is sweetest” originally appeared in Trampoline issue 31.2, February 2026

Georgi Bargamian: Saturday dolma vespers

Gather to
witness cleansing of
blood tomatoes and
green peppers,
ground beef kneaded
wholesome head bowed
rice grains studding open
cavities salted stuffed
in a pot over flame
broth softening to
fill our bellies from the
belly of her daughter,
basil flakes of lost
highland flowers
Crushed.
“կեր, կեր”* she’d say
stroking our hair as the
vapor rested moist on our faces
in the sanctuary
she stoked for us,
Feeding.



* Pronounced “ger, ger” meaning “eat, eat” in Armenian

“Saturday dolma vespers” originally appeared in The Armenian Weekly, Feb. 3, 2026

Alan Whitehorn: Bitterly Cold in Minneapolis

We in the North
look South,
with disbelief and horror.
We can only hope
that decency and kindness
will eventually return to our neighbour.
Till then,
we hug each other
in solidarity
against such barbarity.


Copyright © 2026 by Alan Whitehorn. Previously published in artsforum.ca

Peter Balakian: Little Richard

On a walk past bulldozers and trucks
pouring tarmac for the NJ Eisenhower highway
my grandmother said to me as we turned

into a market with olive barrels, hanging
meat, piles of sumac and coriander—
“he shakes away my blues.” It was 1959,

and what did I know about starving
in the Syrian desert or the Turkish whips
that lashed the bodies of Armenian

women on the roads of dust. I wouldn’t
have believed that she saw
those things. The radio

was always on the sink in my grandmother’s
kitchen. “He’s a whirling dervish” she said—
whirling dervish—the whoosh of the phrase

stayed with me. I too felt his trance—
even then—as she pounded spices
with a brass mortar and pestle.

The air on fire under him
the red clay of Macon dusting his bones.

What did I know about Sufism
Sister Rosetta or bird feet at the Royal Peacock?

In the yard the bittersweet is drying up,
the berries turning gold and red.
The way memory deepens with light.

His shaking gospel voice. The heart
going up in flames. My grandmother
survived the worst that humans do.




Copyright © 2022 by Peter Balakian. Originally published in Poem-a-Day on September 9, 2022, by the Academy of American Poets.

Alexa Luborsky: I was the wet cloth that kept the phyllo damp

I was the rag that lifted and didn’t catch
the edges of things. I was lamplight.
In another place, I was shaina maidel.
Here, though, I was khokh- memory
and nots- space. I was khokhanots.
I was the kitchen, a whole geography
with borders of mother
and step-father. Bubbie was nowhere
here. She left herself
to be used by my hands. Something sticky—
I remember my place. The damp rag.
Sam’s dark skin shining through
thin sheets of dough like a frame
for me to enter. My mother, the baster,
scattering walnuts. We held
our breaths, Sam’s hands initiated
their curtain call: the placement of
dough on walnut.
Phyllo, diaphragm of breath. Phyllo,
second skin too easily aged by unsteady hands.
Curtain. Sash of sweetness.
This was my mother’s kitchen
on a Friday. It was almost Easter,
so we made paklava. It was
Pesach, so I couldn’t
eat it. Pulped walnuts
thrown on tin sheets.
Her voice cocooning the words:
Never buy them crushed!
I should write this down.
I’m too busy watching the maw
of phyllo laid down like a memory
to care about this recipe for myself—
I’m humming zucchinis—
my sounds long in Armenian.
No one minds squash any season.
I grow like this, keeping
my mind elsewhere. I don’t call to Bubbie
willingly. Without her, I know how I’m supposed
to move: All Armenian. We are doing the same things with our wrists
whether it is 1915 or no. Opening
our palms to cup something
paid dearly for. All words, papery layers of seed coats
stem out of the walnuts, manuscripts
of black ink. I crush them sideways
with the blade of my tongue.
I’m a good -nots. A good recipe
for what I am missing. I pull the cover
from a mirror. Memory space
meant only for one part of me.
Bubbie has never been
here. So I dance and I sing
an Armenian dance, an Armenian song.
Why don’t you clap for me?
I say to her even though somewhere she might
actually be clapping. I know this
and still can’t see her making
a sound. There is an Armenian “I”
and a Jewish “I” and somewhere
there’s my body. The walnuts, shipwrecked
at the bottom of a syruped lake sit split
up on the tin sheet. Every one of my homes has its season.


Alexa Luborsky is a writer and multimedia artist of Western Armenian and Jewish descent. Her poems and hybrid works have appeared or are forthcoming in The Academy of American Poets University Prize Series, Adroit, AGNI, Black Warrior Review, Ninth Letter, The Rumpus, and West Branch, among others. You can find out more at alexaluborsky.com.

This poem first appeared in Four Way Review, issue 33 and won the
2025 Academy of American Poets Prize

Սիւզան Խարտալեան։ խնդրարկու խենթ

Հագուստներուդ հետ քնացայ
Պառկեցայ կուշտ
Սեռն սիրով
Իսկ դուն աշխարհի հեռաւոր մի անկիւնը
Ծնկաչոք կանանց
Պատերազմի արուեստը կը սորվեցնէիր

Հագուստներուդ հետ քնացայ այսօր
Իսկ դուն հանգիստ անվրդով
Մածունի նման սառը մարմնովդ
Առնի
Դանակի շեղբը կը մաքրես
Արիւնաթոր

 
Հագուստներուդ հետ քնացայ այս գիշեր
Պատերազմի հոտ կուտար
իսկ դուն հեռուն կը խնդայիր
Անյագուրդ
Ո՞ րու հոգեհանգիստն էր արդեօք

Հագուստներուդ հետ պիտի քնանամ
Ցանկութիւնս անզուսպ
Ահաբեկ պիտի անսամ ոտքերուդ տակ
ճզմուող կեանքերու կանչին
Ու պիտի խնդամ լալախառն
Մի հարցներ թէ ինչու


Սիւզան Խ.